Tartuffel » Specials » Soorten pijnstillers
Gezondheid, leven en welzijn

Lichte en zware pijnstillers: dosering en bijwerkingen

Lichte en zware pijnstillers: dosering en bijwerkingen Soorten pijnstillers. Bij de behandeling van pijnklachten kan de patiënt zijn toevlucht nemen tot vrij verkrijgbare middelen, zoals paracetamol, aspirine, ibuprofen of naproxen, maar bij hevigere vormen van pijn zal de (huis)arts een zwaardere pijnstiller voorschrijven.

Pijnladder van de WHO

Bij pijnbestrijding volgt men in de geneeskunde een stapsgewijze aanpak, gebaseerd op de pijnladder van de wereldgezondheidsorganisatie WHO:
  • stap 1a: paracetamol;
  • stap 1b: NSAID;
  • stap 1c: paracetamol + NSAID;
  • stap 2: overstappen op of toevoegen van een zwakwerkend opioïde;
  • stap 3: overstappen op of toevoegen van een sterk werkend opioïde;
  • stap 4: parenterale toediening van een opioïde (subcutaan, intraveneus, epiduraal of spinaal). Parenterale toedieningsvormen zijn:
    • injectie
    • infuus
    • transdermaal (fentanylpleister)

Stap 1a: paracetamol

Bij zowel acute als bij chronische pijn is paracetamol voor patiënten van alle leeftijden eerste keus, omdat dit middel relatief veilig is en omdat er zeer ruime ervaring mee is opgedaan.

Stap 1b: NSAID

Men geeft een NSAID (ibuprofen, naproxenen, diclofenac) wanneer paracetamol onvoldoende effect heeft of wanneer men tevens een anti-inflammatoir (ontstekingsremmend) effect wenst.

Stap 1c: paracetamol + NSAID

Met het oog op het laag houden van de NSAID-dosering, kan een NSAID met paracetamol worden gecombineerd.

Stap 2: overstappen op of toevoegen van zwakwerkend opioïd

Teneinde het pijnstillende effect te versterken kan worden overwegen codeïne of tramadol toe te voegen, of geheel over te stappen op tramadol.

Stap 3: overstappen op of toevoegen van een sterkwerkend opioïd

Een sterk werkend opioïd kan worden overwogen als de pijn met de vorige stappen onvoldoende vermindert.

Stap 4: parenterale toediening van opioïden

Parenterale toediening is aangewezen als de vorige stap onvoldoende pijnstilling kan worden bereikt, of als van speciale toedieningswegen een gunstiger effect kan worden verwacht.
Tramadol: bijwerkingen, dosering, alcohol en zwangerschap

Tramadol: bijwerkingen, dosering, alcohol en zwangerschap

Tramadol behoort tot de groep geneesmiddelen die morfineachtige pijnstillers of opioïden wordt genoemd en het heeft een sterke pijnstillende werking. Tramadol wordt voorgeschreven bij ernstige pijn en…
Oxycodon: bijwerkingen, dosering, alcohol en autorijden

Oxycodon: bijwerkingen, dosering, alcohol en autorijden

Wat is oxycodon en wat zijn de mogelijke bijwerkingen? Oxycodon is een morfineachtige pijnstiller of opiaat. Oxycodon heeft een sterke pijnstillende werking; het wordt daarom voorgeschreven bij hevige…
Codeïne: bijwerkingen, dosering en codeïne met paracetamol

Codeïne: bijwerkingen, dosering en codeïne met paracetamol

Wat is codeïne en wanneer wordt codeïne (met paracetamol) voorgeschreven? Codeïne wordt voorgeschreven bij (droge) hoest en (acute matige) pijn bij volwassenen en kinderen ≥ 12 jaar. Codeïne mag…
Paracetamol: bijwerkingen, dosering, alcohol en coffeïne

Paracetamol: bijwerkingen, dosering, alcohol en coffeïne

Paracetamol is een geneesmiddel met een pijnstillende en koortsverlagende werking. Paracetamol is het meest bekende pijnstiller en is zonder recept verkrijgbaar. Paracetamol kan worden toegepast bij v…
Lyrica: bijwerkingen, dosering, alcohol en rijvaardigheid

Lyrica: bijwerkingen, dosering, alcohol en rijvaardigheid

Lyrica kent veel mogelijke bijwerkingen. Lyrica bevat de werkzame stof 'pregabaline'. Lyrica wordt voorgeschreven bij bepaalde vormen van zenuwpijn, epilepsie, gespannenheid, angstgevoelens en (voortd…
Diclofenac: bijwerkingen, dosering, alcohol & maagbeschermer

Diclofenac: bijwerkingen, dosering, alcohol & maagbeschermer

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller, welke behoort tot de niet-steroïde ontstekingsremmende middelen (NSAIDís). Diclofenac werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend. In v…
Naproxen: bijwerkingen, dosering, alcohol en zwangerschap

Naproxen: bijwerkingen, dosering, alcohol en zwangerschap

Wat is naproxen, wat zijn de bijwerkingen van naproxen en wanneer gebruik je dit geneesmiddel? Naproxen is een NSAID (afkorting van non-steroidal anti-inflammatory drugs, niet-steroïde anti-inflammato…
Ibuprofen: bijwerkingen, dosering, alcohol en borstvoeding

Ibuprofen: bijwerkingen, dosering, alcohol en borstvoeding

Ibuprofen is een zogeheten NSAID (afkorting van non-steroidal anti-inflammatory drugs, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen), een zogenaamd niet-steroïd ontstekingsremmend middel. Ibuprofen…
Fentanyl: bijwerkingen, dosering, alcohol en autorijden

Fentanyl: bijwerkingen, dosering, alcohol en autorijden

Fentanyl is een opiaatagonist die de opiaat-receptoren in de hersenen stimuleert en een sterk pijnstillende werking heeft. Fentanyl is uitsluitend op recept verkrijgbaar en kun je niet in een drogist…
Gepubliceerd door Tartuffel op 19-08-2014, laatst gewijzigd op 25-03-2018. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Nuzree, Pixabay
  • M.M. Verduijn, H. Folmer. Pijnbestrijding. Farmacotherapeutische richtlijn. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Schrijf mee!