Sproeten, moedervlek, zwangerschapsmasker, ouderdomsvlekken

Hyperpigmentatie is een veel voorkomende, meestal onschuldige aandoening waarbij plekken op de huid donkerder van kleur worden dan de normale omringende huid. Deze verkleuring treedt op wanneer een teveel aan melanine, het bruine pigment dat de normale huidskleur produceert, afzettingen vormt in de huid. Hyperpigmentatie kan invloed hebben op de huidskleur van mannen en vrouwen met zowel een lichte als een donkere huidskleur. Melanine (pigment) beschermt het menselijk lichaam tegen ongewilde, gevaarlijke stoffen, zoals UV-straling. Daarnaast bepaalt pigment de intensiteit van de huidskleur. Het vormingsproces van pigment kan ontsporen, waardoor er ophopingen ontstaan. Ophopingen van pigment wordt ook wel hyperpigmentatie genoemd. Hierbij ontstaan donkere vlekken op de huid. Pigmentvlekken zijn plaatsen op het lichaam waar pigmentcellen meer pigment aanmaken, waar dus een verhoogde pigmentproductie plaatsvindt. Hierbij kunnen allerlei factoren een rol spelen.

Er worden vier groepen hyperpigmentatie onderscheiden:

1. Een zwangerschapsmasker (zie foto bovenaan het artikel), ook wel melasma of chloasma genoemd, is een bruine tot donkerbruine verkleuring van het gezicht en soms ook de nek.
2. Onder invloed van irritaties zoals eczeem, schaafwonden en ontstekingen, kunnen er verkleuringen ontstaan. Dit noemt men post-inflammatoire hyperpigmentatie (bij lokale of uitgebreide ontstekingsprocessen).
3. Ouderdomsvlekken worden ook wel lentigines of levervlekken genoemd. Dit zijn goedaardige gepigmenteerde huidafwijkingen, die vooral optreden bij mensen van 60 jaar en ouder. De plekken zijn vaak een gevolg van een teveel aan zonnestralen en komen daarom vooral voor op delen die vaak direct zijn blootgesteld aan de zon: de rug van de hand, de armen en het gezicht.
4. Aangeboren vlekken, zoals moedervlekken en café au lait vlekken (egaal lichtbruin gekleurde pigmentvlekken).

---

Piebaldisme
Piebaldisme is een zeldzame erfelijke aandoening, waarbij een deel van de huid en lichaamsbeharing geen pigmentcellen bevat. De aandoening is reeds aanwezig bij de geboorte en blijft ongewijzigd gedurende het hele leven. De aandoening kent een stabiel beloop. De diagnose wordt vaak op grond van het klinisch beeld gesteld. De aanwezigheid van deze aandoening bij familieleden ondersteunt de diagnose. Huidtransplantatie gecombineerd met UV nabelichting, is een effectieve behandelmethode.

Poikiloderma van Civatte
Poikiloderma van Civatte is een chronische, goedaardige huidaandoening, die zich manifesteert op zonbeschenen huidgedeelten als de hals, soms doorlopend over de kaakranden naar de wangen, en op het coeur (borst). De roodbruine huidafwijkingen worden veroorzaakt door een pigmentstoornis in combinatie met verouderingsverschijnselen en schade aan de huidstructuren, als gevolg van bovenmatige blootstelling aan de zon. De aandoening kan onder meer behandeld worden met lasertherapie.