Penis, scrotum, teelballen/bijballen, prostaat: aandoeningen

De genitaliën of geslachtsorganen van de man bestaan uit de penis en twee teelballen die in het scrotum hangen Bij iedere teelbal bevindt zich een bijbal. In de twee teelballen wordt het sperma gemaakt. In de bijbal komt het sperma tot rijping. In het scrotum zitten de teelballen. De teeballen hangen buiten het lichaam zodat de temperatuur lager blijft. De prostaat voegt een melkachtige vloeistof aan het zaadvloeistof toe, zodat de zaadcellen kunnen zwemmen. Ook zitten er voedingsstoffen in. Let op: de links naar de desbetreffende artikelen, treft u onderaan het artikel.

Symptomen aandoeningen/pijn/klachten teelbal/zaadbal/scrotum

In het artikel 'Symptomen aandoeningen/pijn/klachten teelbal/zaadbal/scrotum' behandelen we een aantal aandoeningen en afwijkingen van het scrotum, testes en bijballen. Ook bespreken we de daarbij behorende symptomen en verschijnselen, de eventuele oorzaken, het verloop en de behandeling van de aandoeningen. De volgende aandoeningen komen aan de orde:

• cysten aan de bijbal;
• epididymo-orchitis: ontsteking van de bijbal en teelbal;
• teelbaltorsie of torsio testis;
• teelbalkanker, testiscarcinoom, zaadbalkanker;
• varicokèle: groepje spataderen of spataders in het scrotum (spataderkluwen);
• hydrokèle: abnormale ophoping van vocht in de vliezen om de zaadballen.

Epididymo-orchitis: ontsteking van de bijbal en/of teelbal

Epididymo-orchitis is een ontsteking van de bijbal (epididymis) en/of teelbal (zaadbal/testis). Het is meestal het gevolg van een infectie. Het kan door een urineweginfectie veroorzaakt worden waarbij een bacterie vanuit de urinewegen via de zaadleider in de bijbal terechtkomt. Het kan ook het gevolg van een seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Een antibioticakuur wordt vaak voorgeschreven om de infectie te bestrijden. Volledig herstel is gebruikelijk. Complicaties zijn zeldzaam.

Teelbalkanker/ zaadbalkanker, carcinoom, tumoren

Testistumoren zijn een vrij zeldzaam verschijnsel. Desondanks is het de meest voorkomende kankersoort of carcinoom bij jonge mannen. Over het algemeen is dit een zeer kwaadaardig carcinoom. Desalniettemin kunnen de meeste mensen met teelbalkanker curatief behandeld worden, dat wil zeggen behandeling die op genezing is gericht. We richten ons in dit artikel specifiek op kiemceltumoren van de testis.

Teelbaltorsie: draaiing van de teelbal/zaadbal/testis (pijn)

Bij teelbaltorsie, ook wel torsio testis genoemd, zit de teelbal (zaadbal/testis) in het scrotum (balzak) gedraaid. Dit zorgt voor hevige pijn. Bij een torsie is de streng waar de teelballen aan vastzitten gedraaid. Hierdoor wordt de bloedtoevoer afgesneden. Als dat langer duurt, bestaat de kans dat de teelbal onherstelbaar beschadigd raakt. Een teelbaltorsie treedt vaak op tussen het 12e en 18e levensjaar.

Niet ingedaalde teelballen: oorzaak en behandeling

Een niet ingedaalde teelbal, ook wel cryptochisme genoemd, is een veel voorkomende aandoening waarbij één van de testikels (zaadbal, teelbal, mannelijke reproductieve klier) buiten het scrotum ligt. Tijdens de achtste maand van de zwangerschap, migreren de testes van de buik, via de lies, in het zakje dat de testikels bevat, balzak of scrotum genaamd. Het is van belang dat niet ingedaalde teelballen worden behandeld voor het eerste levensjaar, teneinde onvruchtbaarheid te voorkomen.

Hydrokèle of waterzakbreuk (pijn of zwelling in de teelbal)

Een hydrokèle of waterzakbreuk is een ophoping van vocht in het scrotum, de balzak - het zakje waar de teelballen of zaadballen in hangen. De term 'hydrocele' betekent letterlijk een zak van water. De teelballen worden omgeven door een vlies gevuld met vocht, waarin ze kunnen bewegen. Bij een hydrokèle is er sprake van een toename van de hoeveelheid vocht. Een hydrocele kenmerkt zich vaak als pijnloze, goedaardige, zwelling in het scrotum.

Aandoeningen, (pijn) klachten en afwijkingen aan de penis

In dit artikel behandelen we een aantal aandoeningen en afwijkingen van de penis. Ook bespreken we de symptomen, oorzaken en behandeling. Aan de orde komen:

• fimosis: te nauwe voorhuid - voorhuidvernauwing;
• balanitis: ontsteking van de eikel en de voorhuid;
• priapisme: langdurig aanhoudende en pijnlijke erectie, ook in niet seksueel-opgewonden toestand;
• de ziekte van peyronie (induratio penis plastica): abnormale afwijking aan de vorm van de penis;
• peniskanker.

Peniskanker - peniscarcinoom (kanker/penis) symptomen

Peniskanker is een zeldzame aandoening die zich meestal in de eikel manifesteert. Het doet zich vrijwel uitsluitend voor bij onbesneden mannen in de leeftijd van 50 - 80 jaar. Roken is een niet te onderschatten risicofactor. Er wordt algemeen aangenomen dat smegma carcinogene eigenschappen heeft. Smegma is huid- en talgafscheiding en vocht dat zich kan ophopen onder de voorhuid van de penis. Een goede hygiëne leidt duidelijk tot vermindering van het aantal gevallen peniskanker.

Ziekte van Peyronie: abnormale afwijking vorm penis erectie

De Ziekte van Peyronie is een abnormale afwijking in de vorm van de penis, waardoor die in een hoek afbuigt tijdens een erectie. De afbuiging wordt veroorzaakt door de vorming van littekenweefsel in de wand van de zwellichamen van de penis. De kromming kan dusdanig sterk zijn, dat geslachtsgemeenschap moeilijk en pijnlijk is en in sommige gevallen zelfs niet eens meer mogelijk is. Letsel aan de penis wordt aangewezen als een risicofactor. In ernstige gevallen kan een operatie uitkomst bieden.

Ontsteking van de eikel of glans-penis, voorhuid (balanitis)

In Nederland is balanitis is een veel voorkomende aandoening. Balanitis is ontsteking van de eikel en de voorhuid van de penis. Bij besneden mannen komt balanitis veel minder vaak voor, omdat bij hen de omstandigheden voor micro-organismen die balanitis kunnen veroorzaken veel minder gunstig zijn. Smegma, dode huidcellen en zeepresten kunnen in geval van besnijdenis, zich niet ophopen onder de voorhuid en voor irritatie en ontstekingsreacties zorgen.

Priapisme: een langdurige erectie (stijve penis/piemel)

Priapisme is een persisterende pijnlijke erectie van de penis zonder seksuele of erotische prikkeling. Deze aandoening kan leiden tot impotentie. Priapisme is een urologisch spoedgeval. De behandeling bestaat vaak uit het wegnemen van het overtollige bloed via een injectienaald. De prognose is in de regel gunstig mits de behandeling snel ingezet kan worden.

Besnijdenis van mannen ingezet in de strijd tegen HIV/AIDS

Uit meerdere wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat besnijdenis de kans op hiv-besmetting met circa 60 procent verkleint. De veroorzaker van aids, het humaan immunodeficiëntievirus (hiv), heeft meer moeite het menselijk lichaam via de penis binnen te dringen in geval die besneden is.

Prostaatcarcinoom - prostaatkanker / uitzaaiingen, symptomen

In Nederland krijgen ieder jaar zo'n 7.500 mannen de diagnose prostaatkanker en van hen sterven er circa 1/3e aan de ziekte. Het is na longkanker de meest dodelijke kankersoort bij mannen. Deze kankersoort komt meer voor bij zwarte mensen en zelden bij mannen uit Aziatische landen. De ziekte wordt steeds vaker vastgesteld en dat komt omdat mensen steeds ouder worden en er steeds meer wordt gestest op het prostaatspecifiek antigen (PSA), een eiwit dat door de prostaat wordt uitgescheiden. Normaliter groeit prostaatkanker langzaam. De oorzaak is onbekend, ofschoon het mannelijk geslachtshormoon testosteron de hrie schijnt te beïnvloeden.

In het artikel over prostaatkanker behandelen we de volgende onderwerpen:

• de prostaat (algemene informatie);
• wat is kanker?
• wat is prostaatkanker en wat zijn de symptomen/kenmerken/tekenen/signalen/verschijnselen?
• hoe vaak komt het voor?
• hoe ontstaat prostaatkanker?
• diagnostiek: rectaal onderzoek en meten van de PSA-waarden
• diagnostiek: transrectale echografie
• diagnostiek: biopsie
• curatieve behandeling;
• palliatieve behandeling;
• prognose.

Aandoeningen prostaat: prostatitis, ontsteking prostaatklier

Prostatitis is een ontsteking van de prostaatklier, die chronisch of acuut kan zijn. De acute vorm is vrij zeldzaam en uit zich vaak met plotselinge, ernstige symptomen. De chronische variant is veel milder van aard en geeft over een langere periode matige symptomen. De chronische is moeilijker te behandelen.

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)

Veel mannen van 50 jaar of ouder hebben in enige mate een vergrote prostaat. Een geringe vergroting die geen klachten geeft, is een normaal verschijnsel bij het ouder worden. Prostaatvergroting is een niet kankerachtige aandoening van de prostaat; het heeft dus niets met prostaatkanker te maken. De oorzaak van deze aandoening is onbekend.

Symptomen herpes genitalis (genitale herpes, herpes simplex)

Genitale herpes is een zeer besmettelijke seksueel overdraagbare aandoening (SOA), veroorzaakt door een virus en overgedragen via intiem seksueel contact. Er ontstaan eerst rode plekjes op de huid of slijmvliezen en na 1 dag vormen zich blaasjes of zweertjes. Meestal op of rond de genitaliën: penis en vulva (schaamlippen en ingang vagina). Andere mogelijke symptomen: koorts, spierpijn, (hevige) hoofdpijn, vaginale afscheiding of pijn bij het plassen, opgezwollen en pijnlijke klieren in de lies. Klik hier om verder te lezen.

Pearly penile papules (parelketting) bij mannen verwijderen?

Pearly penile papules (parelketting) zijn frequent voorkomende goedaardige en fysiologisch normale kleine slijmvliesbultjes aan de penis, om precies te zijn tussen de eikel ('glanspenis' genoemd) en de penisschacht (zie foto). De vleeskleurige of witte puntjes of bultjes op de (glans)penis of eikel veroorzaken soms grote onrust bij jongens of mannen. Vaak verschijnen ze voor het eerst als ze tiener of twintiger zijn en dan worden ze nogal eens aangezien voor een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Klik hier om dit artikel verder te lezen.

Verwonding van de penis: penisbreuk, penisamputatie, letsel

Het mannelijke lid (penis) is het orgaan van de man voor het geslachtsverkeer. Op verschillende manieren kan de penis letsel oplopen. De penis kan tussen de ritssluiting van een broek terechtkomen, verwond raken door een ongeval of misdrijf of breken tijdens de coïtus (seksuele gemeenschap). Een snee in de penis geneest zonder behandeling. Bij een infectie kan een antibioticum worden voorgeschreven. Een penisbreuk vereist echter direct medisch ingrijpen. Klik hier om verder te lezen.

Rode plekken, vlekken, bultjes of zweertjes penis / eikel

In dit artikel beschrijven we veel verschillende soorten plekken, vlekken, bultjes of zweren die op de penis kan voorkomen. Soms ligt hier een ernstige aandoening aan ten grondslag, maar vaak betreft het een volkomen onschadelijke oorzaak. Mannen maken zich begrijpelijkerwijs zorgen als ze een plekje hebben op hun penis. Ze zijn vaak bang dat ze misschien een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) of kanker hebben. Een plekje op de penis wijst vaak niet op een SOA en het betreft zelden kanker. Klik hier om verder te lezen.

Vergrote prostaat: symptomen, behandeling en medicijnen

Een vergrote prostaat betekent dat de prostaatklier groter is geworden. Prostaatvergroting vindt plaats bij bijna alle mannen als ze ouder worden. Omdat de klier groeit, kan er druk op de urinebuis ontstaan, als gevolg waarvan plas- en blaasproblemen ontstaan. Een vergrote prostaat wordt ook wel goedaardige prostaathyperplasie (BPH) of goedaardige prostaathypertrofie genoemd. Het is geen kanker, en het verhoogd ook niet het risico op prostaatkanker. Klik hier om verder te lezen.

Afscheiding uit de penis: oorzaken, symptomen en behandeling

Men spreekt van afscheiding uit de penis wanneer heldere of troebele vloeistof uit de penis komt. Zowel de dikte als de kleur (melkachtig wit, groen of geel) van de afscheiding kan variëren. De afscheiding kan het gevolg zijn van een infectie, waaronder een seksueel overdraagbare aandoening. Urethritis is de term die gebruikt wordt om te verwijzen naar een ontsteking van de plasbuis, hetgeen vaak gepaard gaat met afscheiding uit de penis. Klik hier om verder te lezen.

Bloed in sperma (hemospermie): oorzaken en symptomen

Bloed in het sperma is een verschijnsel dat grote ongerustheid en angst kan oproepen. Toch ligt er meestal geen ernstig probleem aan ten grondslag. Vaak wordt er bij onderzoek geen oorzaak vastgesteld. Als er wel een oorzaak kan worden gevonden, betreft dit vaak een infectueuze oorzaak zoals prostaatontsteking. Dit kan uitstekend worden behandeld met antibiotica. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat bloed in sperma wordt veroorzaakt door een seksueel overdraagbare aandoening. Klik hier om verder te lezen.

Angiokeratomen: rood-paarse verharde bultjes scrotum

]Angiokeratomen zijn rood-paarse gezwelletjes, die uitgaan van de bloedvaatjes van meestal de scrotumhuid of de schacht van de penis. De bultjes zijn in feite kluwen van hele kleine bloedvaatjes. Het is niet bekend waardoor deze huidafwijkingen ontstaan. De huidlaesies variëren in grootte van een speldenknop tot enkele millimeters in doorsnede en verbleken niet onder druk. Ze zijn goedaardig en behandeling is in principe niet nodig, aangezien het volkomen onschuldige huidafwijkingen zijn. Klik hier om verder te lezen.

Varicocèle, zakaderbreuk: symptomen, oorzaak en behandeling

Een varicocèle is een verzameling van verwijde bloedvaten in de balzak (scrotum). Een varicocèle is een spatader van de bloedvaten van de bal (zie foto). Het is een goedaardige aandoening die pas in de puberteit ontstaat en bij ongeveer 15% van de jongvolwassenen voorkomt. De meeste varicocèles gaan niet gepaard met klachten en worden dan ook vaak bij toeval ontdekt tijdens lichamelijk onderzoek. Een varicocèle behoeft in de meeste gevallen geen behandeling. Klik hier om verder te lezen.

Spermatocèle, zaadcyste: symptomen, oorzaak en behandeling

Een spermatocèle is een pijnloze ophoping van zaadhoudend vocht in de bijbal en wordt ook wel 'zaadcyste' genoemd. Een spermatocèle geeft meestal geen klachten en is goedaardig. Behandeling is zelden nodig. Wanneer er geen klachten zijn, wordt een afwachtend beleid geadviseerd . Als ze te groot worden en voor ongemak zorgen, kunnen ze operatief verwijderd worden. In de literatuur wordt geen melding gemaakt van complicaties. Klik hier om verder te lezen.