Tartuffel » Specials » Dsm 5
Gezondheid, leven en welzijn

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5. In 2013 kwam de DSM-5 uit. In de DSM-5 zijn alle psychische stoornissen voor zowel kinderen als volwassenen gecategoriseerd. Het alom gebruikte handboek wordt uitgegeven onder auspiciën van de American Psychiatric Association (APA). Dit is de Amerikaanse beroepsvereniging van universitair geschoolde gedragskundigen.

DSM

Psychologen en psychiaters en andere mensen die werkzaam zijn in de geestelijke gezondheidszorg gebruiken deze handleiding bij het werken met patiënten. Het geeft een beter inzicht in hun ziekte en het geeft tevens richting aan de behandeling die ingezet moet worden. Het alom gebruikte handboek wordt wel beschouwd als de 'bijbel' voor iedere professional die psychiatrische diagnoses mag stellen.

DSM IV

De DSM maakt gebruik van een meer-assig systeem om de diagnose te stellen, omdat er vaak sprake is van een samenspel van factoren waardoor iemand ziek wordt. In de voorloper van DSM-5, de DSM IV, werden de volgende vijf dimensies in kaart gebracht:

As I: klinische syndromen
Dit betreft de primaire 'psychiatrische ziekte', zoals depressie, schizofrenie, sociale fobie, enz.

As II: ontwikkelingsstoornissen en persoonlijkheidsstoornissen
Ontwikkelingsstoornissen zijn autisme en mentale retardatie, aandoeningen die doorgaans voor het eerst zichtbaar zijn in de kindertijd

Persoonlijkheidsstoornissen zijn klinische syndromen die een langdurig klachtenpatroon geven en de manier beïnvloeden waarop de persoon zichzelf ziet en de manier waarop hij interacteert met de wereld. Zij omvatten bijvoorbeeld de antisociale persoonlijkheidsstoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis.

As III: lichamelijke omstandigheden die een rol spelen in de ontwikkeling, voortzetting of verergering van As I en II-stoornissen
Lichamelijke aandoeningen zoals hersenletsel of HIV/AIDS, die kunnen leiden tot symptomen van geestesziekten worden op deze as opgenomen. Het gaat dan om lichamelijke ziekten die psychische ziektebeelden geven.

As IV: ernst van de Psychosociale stressoren
Gebeurtenissen in iemands leven, zoals de dood van een geliefde, het starten van een nieuwe baan, werkloosheid, verhuizen en zelfs een huwelijk zijn van invloed op de aandoeningen zoals opgenomen in As I en II. Het gaat om alle mogelijke psychosociale en uitlokkende factoren.

As V: hoogste niveau van functioneren
Op de laatste as, de clinicus noteert op een schaal van 1 tot 100 het niveau waarop de persoon functioneert en de mate waarin hij zich weet aan te passen. Dit wordt de GAF-score of Global Assessment of Functioning-schaal, genoemd. Dit helpt de arts te begrijpen hoe de bovenstaande vier assen de patiënt beïnvloeden en wat voor soort veranderingen verwacht kunnen worden. Deze schaal is van belang voor de therapieplanning.

In de DSM-5 is het 5-assensysteem verdwenen. Hoe de DSM-5 is opgebouwd, kun je lezen in het artikel 'DSM-5: classificatie, criteria en indeling van de DSM-5'.
Paniekaanval symptomen en kenmerken paniekstoornis

Paniekaanval symptomen en kenmerken paniekstoornis

Een paniekaanval is een intense aanval van angst en spanning. Een paniekaanval kan door de betrokkene als zeer heftig ervaren worden. Krijg je vaker dan één keer een paniekaanval, dan heb je een panie…
Persoonlijkheidsstoornissen DSM-5: kenmerken en clusters

Persoonlijkheidsstoornissen DSM-5: kenmerken en clusters

Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen en welke soorten persoonlijkheidsstoornissen worden er onderscheiden in de DSM-5? In de 'Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition' (DSM…
Borderline-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Borderline-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

De belangrijkste kenmerken en symptomen van een borderline-persoonlijkheidsstoornis (BPS) zijn impulsiviteit en instabiliteit van stemming, relaties en zelfbeeld. Het gaat om een pervasief of diepgaan…
Depressie symptomen DSM-5: kenmerken en behandeling

Depressie symptomen DSM-5: kenmerken en behandeling

Wat zijn de depressie-symptomen en kenmerken bij mannen en vrouwen volgens DMS-5, waardoor wordt een depressie veroorzaakt en wat kun je eraan doen? Er is sprake van een depressie wanneer iemand lange…
Vermijdende persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Vermijdende persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

De belangrijkste kenmerken van een vermijdende persoonlijkheidsstoornis (voorheen: ontwijkende persoonlijkheidsstoornis) zijn sociale geremdheid, gevoelens van insufficiëntie en overgevoeligheid of hy…
DSM-5: classificatie, criteria en indeling van de DSM-5

DSM-5: classificatie, criteria en indeling van de DSM-5

Wat is DSM-5? In 2013 zag de vijfde editie van het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (afgekort DSM-5), het licht. DSM-5 is het wereldwijd gehanteerde classificatiesysteem voor psyc…
Narcistische persoonlijkheidsstoornis DSM-5 kenmerken

Narcistische persoonlijkheidsstoornis DSM-5 kenmerken

De belangrijkste kenmerken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) zijn een overdreven gevoel van eigenwaarde en gevoel van grandiositeit, de sterke behoefte aan bewondering en een gebrek…
Angstaanvallen: symptomen en behandeling angstaanvallen

Angstaanvallen: symptomen en behandeling angstaanvallen

Wat zijn angstaanvallen en hoe herken je ze? Angstaanvallen kunnen acuut opkomen en kenmerken zich door een plotselinge golf van intense angst of een intens beangstigend gevoel, die vaak binnen enkele…
Antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) en psychopathie

Antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) en psychopathie

Antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) en psychopathie: diagnostische kenmerken en classificatiecriteria antisociale persoonlijkheidsstoornis DSM-5. Mensen met ASP zijn antisociaal in de zin van d…
Schizofrenie: symptomen en kenmerken (psychose/wanen)

Schizofrenie: symptomen en kenmerken (psychose/wanen)

Wat is schizofrenie, wat zijn de symptomen en kenmerken van schizofrenie en hoe wordt schizofrenie behandeld? Schizofrenie is een psychische aandoening die verschillende vormen of gradaties kan aannem…
Verlatingsangst volwassenen en kinderen: symptomen DSM-5

Verlatingsangst volwassenen en kinderen: symptomen DSM-5

Verlatingsangst wordt in de vijfde editie van het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (afgekort DSM-5), het wereldwijd gehanteerde classificatiesysteem voor psychiatrische aandoening…
Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Het belangrijkste kenmerk van een afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis is een diepgewortelde en extreme behoefte om verzorgd te worden, wat leidt tot onderdanig aanklampend gedrag en verlatingsangst.…
Pedofiele stoornis: classificatiecriteria en kenmerken DSM-5

Pedofiele stoornis: classificatiecriteria en kenmerken DSM-5

Wanneer spreek je volgens DSM-5 over een pedofiele stoornis? Er wordt van pedofilie gesproken wanneer iemand seksueel primair aangetrokken wordt tot kinderen. In het alom gebruikte classificatiesystee…
Angst: soorten angst en symptomen, klachten en oorzaken

Angst: soorten angst en symptomen, klachten en oorzaken

Af en toe angst ervaren is een normaal onderdeel van het leven. Je kunt angstig worden wanneer je wordt geconfronteerd met een probleem op het werk, vlak voor een examen of een sollicitatiegesprek, of…
Dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Het belangrijkste kenmerk van een dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis is preoccupatie met ordelijkheid, perfectie en psychische en interpersoonlijke beheerstheid, hetgeen ten koste gaat van flexibili…
Schizotypische-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Schizotypische-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 kenmerken

Het belangrijkste kenmerk van een schizotypische-persoonlijkheidsstoornis (STPS) is een breed aanwezig patroon van sociale en interpersoonlijke tekortkomingen, gekenmerkt door een acuut gevoeld ongema…
Histrionische-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 en behandeling

Histrionische-persoonlijkheidsstoornis: DSM-5 en behandeling

Wat in de Nederlandse editie van de DSM-IV nog de theatrale persoonlijkheidsstoornis werd genoemd, heet in DSM-5 'histrionische-persoonlijkheidsstoornis' (in het Engels: histrionic personality disorde…
Agorafobie (met paniekstoornis): symptomen en kenmerken

Agorafobie (met paniekstoornis): symptomen en kenmerken

Paniekstoornis en agorafobie. Wat zijn de symptomen van agorafobie (met paniekstoornis)? Het woord 'agorafobie' betekent letterlijk angst voor openbare marktplaatsen, pleinen. 'Agora' is Grieks voor m…
DMDD: diagnose, symptomen en kenmerken DSM-5

DMDD: diagnose, symptomen en kenmerken DSM-5

Wat is DMDD en wat zijn de kenmerken DMDD? In de vijfde editie van het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5), het alom gebruikte classificatiesysteem voor psychiatrische aandoe…
Stemmen horen in je hoofd: kenmerken, oorzaak en behandeling

Stemmen horen in je hoofd: kenmerken, oorzaak en behandeling

Stemmen horen in je hoofd is nog steeds een taboe in Nederland. Mensen lopen er niet mee te koop dat ze stemmen horen, uit angst voor 'gek' te worden versleten. Stemmen horen in je hoofd kan voor somm…
Angst en angststoornissen: vaker bij vrouwen dan bij mannen

Angst en angststoornissen: vaker bij vrouwen dan bij mannen

Het ervaren van angst en het krijgen van een angststoornis, komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Hoewel dit mogelijk deels te wijten is aan de culturele en maatschappelijke opvattingen en…
Gepubliceerd door Tartuffel op 19-11-2010, laatst gewijzigd op 12-03-2017. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Schrijf mee!